Nyhende

Olav Sletto si tid er komen

DSC_0008

Olav Sletto var forut for si tid i forståinga av menneskas åndeleg utvikling. No er Olav Sletto si tid komen. Det hevda prest og forskar Helge Hognestad i si forelesing på Geilo 15. oktober.

Saman med litteraturvitar Eva-Charlotte Mørk var han forelesar på nyskapinga Olav Sletto-dagen.  På denne dagen, som skal bli ein tradisjon, ynskjer me å presentere nyare forsking og ny-lesing av Olav Sletto sine bøker som bidrag til å forstå Olav Slettos liv og dikting.

Helge Hognestad, som ikkje hadde lese noko av Olav Sletto før han vart invitert til å delta på Olav Sletto-dagen i år, gav utrykk for at lesinga hadde vore ei positiv oppleving. Hognestads oppdrag var å sjå på Olav Slettos dikting i lys av vår tids nye åndelegheit.

Hognestad interesserer seg for forholdet mellom dei to dimensjonane i mennesket – det rasjonelle ego-et og den åndelige delen av personlegdomen. Hans postulat er at som åndelege vesen er vi ennå ikkje fullt utvikla, men framleis på veg. Til si glede og overrasking hadde han funne at Olav Sletto hevda det same: ”Menneskeheita er i avlen enno” – me må ” lytte til den visare delen inni oss”.  Hognestad gav døme, frå bl.a. Per-bøkene og Røgnaldfolket , på opplevinger av ein slik åndeleg dimensjon i tilveret.

Eva-Charlotte Mørk har skrive masteroppgave om «Mytologisk prefigurasjon i Olav Slettos Loke-bøker».  Ho har lese Loke-bøkene som fantasy-litteratur. Ho samanlikna historia i Sletto sine fire Loke-bøker med historier om Loke, Odin, Balder og andre norrøne gudar i den norrøne mytologien.  På same måte som i fantasy-sjangeren skildrar Sletto ei sekundær verd full av magi og magiske vesen, med klare trekk frå historisk vikingtid. Lokes personlege kamp er samanfletta med den endelege kampen som avgjer heile verdas lagnad.

 

Eva Almhjell, leiar av Olav Sletto-selskapet, innleia den interessante forlesingsrekkja med eit foredrag om kvinnemøter og åndeleg vekst i Olav Sletto sin forfattarskap. Forfattarens relasjon til kvinner er eit nytt bidrag til innsikt i livet og diktinga hans.

Nær 30 interesserte tilhøyrarar hadde glede av denne fyrste Olav Sletto-dagen, som fekk økonomisk støtte frå Sparebankstiftelsen Hallingdal.  Styret har idear og planar for komande år. Fylg med!

Gjekk du glipp av Olav Sletto-dagen 2016? Sjå Mørks masteroppgave med samandrag av dei fire Lokebøkene i  Katalog i venstre margen. Bla deg fram til arkivboks nr. 1, mappe 1.2..

Framsidebiletet syner nokre av deltakarane i samtale med Helge Hognestad. Alle foto: Margarethe L’orange

Les meir

Bokmesse 2016 på Ål

L1110681

Olav Sletto-selskapet deltek på Bokmessa 2016 på Ål laurdag 19. november 2016.  Leiar Eva Almhjell fortel kort om si lesing av Olver-bøkene, Olav Slettos sjølvbiografi. Bøkene er ei blanding av fiksjon og fakta, med ein påstand om at Olver/Olav Sletto var tidtrøyte for urbane kvinnesakskvinner på studieferda si til Kristiania og København i 1908-1909. Var det fiksjon eller fakta, skal tru? spør Almhjell.  Bokmessa 2016 har eit spennande program med godbitar innan årets bokutgivelsar, både av lokale forfattarar og andre.  Programmet finn du i lenka under.

Ål Bibliotek – Bokmessa Folder 10-16 WEB

Framsidebildet: Ål-ordførar Solveig Vestenfor og Eva Almhjell, Olav Sletto-selskapet under Bokmessa 2015. Foto: Privat.

Les meir

Olvers kvinner på Vika

L1120149

Torsdag 13. oktober 2016 var Eva Almhjell på Vika velferdssenter i Hol og fortalde frå Olav Slettos «sjølvbiografiske» verk, dei fem bøkene om Olver, alias Olav Sletto. Dei 30 frammøtte fekk høyre henne drøfte spørsmålet: Var Olver berre tidtrøyte for urbane kvinnesakskvinner? Det er nemleg slik forfattaren sjølv let bladfyken Lønning oppsummere tida då han som nybakt forfattar var på studieferd til Kristiania og København i 1908-1909. Almhjell fann det lite truleg at denne forståelsen stemte.  Kvinnene han trefte i byane var alle rike og høyrde til den absolutte kultureliten.  Dei fann nok den sers vene fjellbonden frå Hol (Olav Sletto kalla seg sjølv så) eksotisk og spennande, og mange av dei hadde så store morskjensler, som Sletto kallar det.  Hjå desse kvinnene fekk han gratis kost og losji, fribillettar til konsertar, teater og andre kulturinstitusjonar.  Men fleire av dei som husa han var travle og samfunnsengasjerte (kvinnesaks)kvinner, radikale for si tid.  Eller i alle fall hjartegode.  Dei høver lite inn i Olavs kvinnedraumar, for han var ein tradisjonsbunden kar.  Kvinner høyrde til inna utgarden, heime, og skulle tene mann og barn – i den rekkefølgja!  Kanskje var relasjonen hans til desse rådrike urbane rikingane heller av det praktiske slaget?  Kanskje vart han ein selskapsmann dei rike kvinnene kunne smykke seg med, men det var heller ikkje dumt å få det meste kostnadsfritt, for den alltid pengelense bokdebutanten, kanskje?  Olav Sletto framstiller gjerne seg sjølv som offer.  Men – heller enn å vera eit offer, var det han som visste å nytte seg av føremunene det ga han å vera ein vakker ung mann frå fjellbygda i dei moderne byane, blant dei moderne kvinnene – og mennene? Møtet på Vika var ein forsmak på OLAV SLETTO-DAGEN 2016, laurdag 15. oktober 2016, ein dag som Sparebankstiftelsen Hallingdal har gitt si økonomiske støtte til.

Framsidebilde: Eva Almhjell på Vika 13.10.16. Foto: Osvald Medhus

Les meir

OLAV SLETTO-DAGEN 2016

helgehognestad

Vi skriv oktober, og tida for OLAV SLETTO-DAGEN nærmar seg.   Hensikten med dagen er å presentere ny forsking og ny-lesing av Olav Slettos bøker.  Nylanseringa går av stabelen på biblioteket på Dr. Holms hotell, laurdag 15. oktober, kl. 13 til kl. 17.

På programmet står foredrag av Helge Hognestad, uredd og ukonvensjonell prest, som ser på Olav Slettos dikting i lys av vår tids nye åndelegheit.  Då eg høyrde Hognestad tala om den nye åndelegheita i Tønsberg i februar, tenkte eg at desse to kunne ha mykje å samtale om, seier Eva Almhjell, og no kjem han for å dele dei tankane han har gjort seg under lesinga av Olav Sletto det siste halve året.  Mon tru om dei trivdes i lag?

Det er ei spesiell glede at vi blant foredragshaldarane har med ungdom!  Eva-Charlotte Mørk skreiv masteroppgava si om «Mytologisk prefigurasjon i Olav Slettos Loke-bøker».  Ho har lese Loke-bøkene som fantasy-litteratur!  Den er lett kjenneleg avdi handlinga er lagt til ei anna verd.  I Slettos fire bøker om Loke er vi i tre verder: Utgard, Åsgard og Midtgard.  Loke smett mellom alle tre, og er dels av åsaætt, dels av jotun- og dels av menneske-ætt.  Han lurer på kven han er og kvar han høyrer heime, er på leiting etter eigen identitet.  Men makta sug! Sletto brukar både norrøn og kristen mytologi i fortellinga om Loke. Komplisert? Ja, men litteraturvitaren på 26 år vil ta oss med på Lokes kronglete stigar til det Sletto kallar Allfader.  (Masteroppgava med samandrag av dei fire Lokebøkene finn du ved å klikke Katalog i venstre margen og bla deg fram til arkivboks nr. 1, mappe 1.2.).

Eva Almhjell, leiar i Olav Sletto-selskapet har lese Olver-bøkene, som er Olav Slettos kunstferdige sjølvbiografi, ei blanding av fiksjon og fakta, men mykje av det siste, seier Lars Reinton, hans gode venn og biograf.  Sletto er kjent for å vilja vera gåtefull.  Almhjell ynskte å bli nærare kjent med mannen Olav Sletto, og nærma seg ved å analysere møter Olver/Olav har med kvinner i sine unge år.  Korleis gjekk det – vart ho klokare på mannen Olav?

Arrangementet er gratis.  Du finn programmet nedanfor, og styret i Olav Sletto-selskapet ynskjer av hjarta velkommen til Olav Sletto-dagen 2016.

program Olav Sletto-dagen 15.10.16

Les meir

Karin Sletto-vevde puter

L1120093

Eva Cecilie Sletto har gitt fire fine puter til Sletto-rommet i biblioteket i Holet. Dei er vevde av Karin Bryde og Eva Sletto, hhv. mormor og mor til Eva Cecilie, og har funne sin plass i stolane ved arbeidsbordet.  Olav Sletto-selskapet takkar!

Foto: Eva Almhjell.

Les meir

Holsdagsmarknad med Olav Sletto-stand

L1120066

Olav Sletto-selskapet var med under Holsdagen 30. juli 2016 med stand og nytt banner.  Margarethe L’orange (t.h. på bildet) og Eva Almhjell selde bøker  (Per Gjetar og Anne Sletto – eit kvinneportrett) og samtala med mange folk frå inn og utland.  Det er alltid ei glede å treffe folk som let seg engasjere av Olav Slettos liv og dikting, og kanskje skal vi sjå mot det norske Amerika i framtida? Foto: Reidar Stenberg.

Les meir

Brydeslottet 2016

L1120083

Karin Sletto, Olav Slettos kone, var født og vaks opp i Sandefjord.  Ho høyrde til den absolutte overklasse i den vesle reiarbyen. Heimen var Katrineborg, eller Brydeslottet som det heiter på folkemunne.  Det var eit staseleg hus med ein stor og gild hage, samt tre fløyar for hestar og tenestfolk.  Eva Cecilie Sletto og Eva Almhjell frå Olav Sletto-selskapet var ein tur på gamle tufter ein regntung 12. august 2016, og kunne konstatere at den erverdige villaen var under modernisering.  Her skal det bli moderne boligar i gamalt skal.  På bildet ser vi Eva Cecilie Sletto under paraplyen med Brydeslottet bak.  Foto: Eva Almhjell.

Les meir

Knut V. Seim – minneord

L1080628

Mangeårig medlem i Olav Sletto-selskapet, Knut V. Seim (1924-2016) gjekk bort på Kristi Himmelfartsdagen, 5.  mai 2016. Han var ein aktiv mann heile sitt liv og ikkje minst som pensjonist.  Mange turar var planlagt utover våren og sommaren då han så brått døydde.  Knut var født i Hol og utdanna seg som pedagog.  Mange av oss hugsar han som lærer, med tydeleg og langsam tale.  Og vi hugsar han frå tida i Hovet, då han trefte Marie Holestøl, som han seinare vart gift med.  For oss ungane var det spennande med kjærleik som blømde i ei ellers stille bygd!  Knut var litterært interessert.  I heimen var det bøker på alle veggar.  Olav Sletto høyrde til dei forfattarane han var glad i.  Knut var med på alle årsmøter i Olav Sletto-selskapet, og i 2012 overrekte han ei storslått bokgave til selskapet: Norsk Ordbok i 12 bind.  Det siste bindet kom i mars 2016.  Bokgava står i Sletto-rommet i biblioteket i Holet, slik givaren ynskte.  Han skulle overrekt bind 12 i Sletto, under avdukinga av minnetavla for Olav Sletto.  I hans stad sto nevøen, Bjørn Seim, for overrekkinga.  Vi takkar og minnest Knut V. Seim med takksemd.

Framsidebildet er frå ein tur i Hol historielag 2015, der Knut V. Seim var ein sjølvsagt deltakar. Her er han som nr. 5 f.v. Foto: Eva Almhjell.

Eva Almhjell takkar Bjørn Seim for gava han overrekte Olav Sletto-selskapet på vegne av onkelen sin, Knut V. Seim, i Sletto under avdukinga av minnetavla for Olav Sletto, 19.6.2016.

Les meir

Strålande avduking i Sletto

024

I strålande sommarvêr vart minnetavla for Olav Sletto avduka i Sletto i Hol, der Olav Sletto vart født 21. juni 1886. Det var Arne Skogheim, tidlegare leiar for Olav Sletto-selskapet, og Barbro Aasen, eigar av Sletto, som foretok sjølve avdukinga sundag 19. juni 2016.

Ordførar i Hol, Petter Rukke, helsa fra kommunen og overrekte den ferske samarbeidsavtala mellom kommunen og Olav Sletto-selskapet. Bjørn Seim, nevø av nylig avlidne Knut V. Seim, overrekte på vegne av onkelen sin det 12. bindet av Norsk Ordbok, som Knut V. Seim ga til selskapet like før han døydde. Eva Almhjell las opp takkebrevet som Olav Sletto skreiv til Birgit og Tor Sletto, dåverande eigarar av Sletto, etter eit besøk på garden i 1952.

25 hadde funne vegen til Sletto og fekk ei fin stund med hyggeleg kaffisvall etter den formelle delen.

Ordførar Petter Rukke og Eva Almhjell med den nye avtala.

Takk for Norsk Ordbok!

Alle foto: Margarethe L’orange

Les meir

130 år sidan Olav Sletto vart født – avduking av minnetavle i Sletto

L1110961

Medlemmer i Olav Sletto-selskapet og andre er hjarteleg velkomen til Sletto, sundag 19. juni 2016 kl. 17-18. Især ynskjer vi velkomen elevar som har arbeidd med Olav Sletto-stoff i Den kulturelle skolesekken i Hol og Leveld.  Det blir avduka ei minnetavle på denne garden, der Olav Sletto vart født for 130 år sidan (1886).  Her sat han skreiv debutboka si ”Dei gamle”, som hausta stor fagnad (1908).  Sidan vart det 43 bøker til.  Dei best kjente er Per-bøkene og ”Soga um Røgnaldfolket”, med handlingar lagt til heimbygda, og med mange kjennelege trekk frå forfattaren sjølv i hovudkarakterane, småguten Per og presten Silju. Etter mange år utanfor bygda, kom Olav og Karin Sletto heim i 1946, det året mor til Sletto, Anne, døydde.  Dei flytta inn i huset i Timbrehaugen og budde der heilt til dei kom på gamleheimen på Geilo mot slutten av 1950-talet.  Der døydde Olav Sletto i 1961, ho eit par år etter.

Ordførar Petter Rukke vil halde dagens tale.  Det har i alle år vore eit nært og godt uformelt samarbeid mellom Hol  kommune, som eig Olav Sletto-arkivet, og Olav Sletto-selskapet, men det har også lenge vore eit sams ynskje å formalisere samarbeidet.  Og no er ei avtale endeleg underteikna.  Tidlegare leiar i Olav Sletto-selskapet, Arne Skogheim, og Sletto-eigar Barbro Aasen, vil foreta avdukinga av minnetavla over Olav Sletto. Styremedlem Margarethe L’orange har stått for utforminga av tavla, Hallingdal Trykk for trykkinga og styremedlem Odd Olveisgard for monteringa av tavla i Sletto, slik Barbro Aasen har bestemt.

Knut V. Seim ga i 2012 Norsk Leksikon i gave til Olav Sletto-selskapet.  Det siste bindet kom i mars 2016 og Knut skulle overrekt dette i Sletto 19. juni 2016.  Diverre fall han burt før 130-års-markeringa.  Bjørn Seim vil difor overrekkje siste bindet på vegne av onkelen sin. Leiar i Olav Sletto-selskapet, Eva Almhjell er programleiar, og vil også lesa ei  helsing som Olav Sletto skreiv til Tor og Birgit Sletto etter eit besøk på garden i 1952.  Det skulle vise seg å bli det siste besøket forfattaren gjorde i Sletto.

Og etterpå blir det  god tid til svall og kaffe/brus med noko attåt.

Foto: Sletto, med Hallingskarvet, som betydde så mykje for Olav Sletto, mot vest, mai 2016. Foto: Eva Almhjell.

 

 

Les meir