VINTERSOLSNU

Sol over isstig 2

Ville berre minne om at den mørkaste tida no ligg bak og at lyset tek over – meir og meir.  For visst – enno ein gong.

Les meir

GOD JUL

Mot Hol. Foto: E. Almhjell nov. 2017

Olav Sletto-selskapet sitt styre vil få ynskje alle sine trufaste medlemmer,  og andre lesarar, ei varm og god jul.

 

Les meir

12 000 kr. til arbeidet med Sletto-arkivet

Sletto---vinter.-Svart-kvit

Hol kommune har bevilga kr. 12 000 til  Olav Sletto-selskapet sitt arbeid med transkribering og digitalisering av Sletto-arkivet. – Summen dekker dei utlegga vi har hatt i 2017 til dette arbeidet, seier ei glad Eva Almhjell.  Ho er leiar i Olav Sletto-selskapet. Det er Hol kommune som eig Sletto-arkivet, og vi ser på bevilgninga som ei solid støtte til det store og omfattande arbeidet vi driv med.

Foto: Hans Petter Hive

Les meir

Ikkje nazist, ikkje facist, ikkje rasist!

F.v. Jan Inge Sørbø, Erling Sørli, Grethe Fatima Syéd og Jørn Øyrehagen Sunde.  Foto: Birger Bolstad.

Han var ikkje nazist, ikke facist, ikkje rasist! Han var pasifist og religiøs utopist!  Det slo stortalaren Jørn Øyrehagen Sunde ettertrykkeleg fast då han tala om stortalaren Olav Sletto under Olav Sletto-dagen 2017 i Ål kulturhus, laurdag 21. oktober. Professoren i rettshistorie – og talaren – ved Universitetet i Bergen hadde studert 28 av temaene Olav Sletto i si tid tala over, og som no er transkriberte og digitaliserte.  Øyrehagen Sunde er prisløna for si formidlingsevne. Han gjekk inn i rolla som talaren Olav Sletto, brukte hans metode, hans måte å byggje opp ei tale på, og hans måte å framføre bodskapen.  Sletto studerte talekunst då han var i København i 1908-09.  Aldri, sa Øyrehagen Sunde,  var Olav Sletto betre som talar enn då han tala om andre talarar, t.d. Lars Eskeland, Slettos lærar ved  Voss folkehøgskule! Mon tru om ikkje publikum opplevde å ha sjølvaste Olav Sletto i salen?  Han som i brev til kona Karin skriv om seg sjølv då han var på Geilo og tala i februar 1915 (der han førde mor si til setes på fyrste benken, de veit) at han aldri hadde kjent seg «so sterk og vakker som då».  Sletto var ein forkynnar, og talane var bygde opp som eit stykke norsk folkemusikk – for fele. Folk som har høyrt Olav Sletto tala seier han tala på normalisert nynorsk-  ispedd austlandsk bymål.   Publikum, nær 50 unike folk i Veslesalen, såg kanhende talarane for seg, og høyrde rytma og musikken i framføringa. Kjende dei også rommet opne seg for intellektuell og åndeleg vekst, nett slik Olav Sletto ville det skulle vera?  Vi høyrde ein meistertalar som ytte stortalaren han tala om full rettferd. Olav skreiv i brev heim frå ei taleferd i Trøndelagen hausten 1913: Folk var nøgde. Klappinga ville ingen ende ta! Det ville ho heller ikkje då Jørn Øyrehagen Sunde takka for seg.

Ph.D. Grethe Fatima Syéd og lektor før dette, Erling Sørli, er begge speisalistar på Olav Duun.  Dei tok den utfordringa Eva Almhjell ga dei sommaren 2016, nemleg å lese seg opp på Sletto og samanlikna framstillings av bygd og bygdefolk hjå dei to forfattarane med basis i Duuns «Juvikfolke» og Slettos Per-bøker og «Soga um Røgnaldfolket».  Det vart ei samtale som utvida vår innsikt og forståelse for både likskap og ulikskap hjå dei to Olavane.  Syéd og Sørli reflekterte m.a. over «bygdedyret», og fann hjå Sletto eit bitte lite dyr, nemmast ein snill skjødehund, mens bygdedyret hjå Duun flekka tenner og skambeit, ja, drepte!  Mens godheit er ein raud tråd i hovudverket til Sletto, er uhygga det hjå Duun. Kanskje er bygd og bygdefolk idyllisert i Slettos fjellbygd? I alle fall samanlikna med sjøtrøndarane i Namdalen! Olav Sletto trefte Olav Duun i januar 1914, då han var på taleferd i Vestfold. Sletto likte den stillfarande karen oppe på fjellet i Holmestrand, men fann karakterane hans for sjablonaktige…Den kritikken ramma faktisk Olav Sletto sjølv, også!  Sletto gjorde eit unntak for «Medmenneske».

I 2018 fyller Det Norske Samlaget 150 år. I jubileumsåret gjev dei ut storverket Nynorsk litteraturhistorie. Det er Jan Inge Sørbø, professor ved Høgskulen i Volda, som skriv det.  Olav Sletto har hatt ein altfor bljug plass i norsk litteraturhistorie -  så langt. Sørbø fortalde frå arbeidet sitt, og vi skjønar at vi no kan sjå fram til ei nynorsk litteraturhistorie som gir Olav Sletto den plassen han fortener.  Jan Inge Sørbø har, meinte han, i samspelet med Olav Sletto-selskapet, fått kjennskap til stoff han tidlegare ikkje kjende til, t.d. Johan Austbøs omtale av Olav Slettos bøker fram til 1922.  Boka Sørbø skriv er  ellers ei reise i den nynorske skjønnlitteraturen frå Ivar Aasen si tid og fram til i dag – og gjev eit heilt nytt perspektiv på norsk litteratur.  Boka kjem i mars 2018. Ein kan få bokverket til redusert pris ved å skrive seg på tabula gratulatoria her:  https://samlaget.no/pages/nynorsk-litteraturhistorie

Bildet: F.v. Jan Inge Sørbø, Erling Sørli, Grethe Fatima Syéd og Jørn Øyrehagen Sunde. Foto: Birger Bolstad.

Les meir

Olav Sletto-dagen 2017 – program

Mimi Falsens portrett av Olav Sletto, 1909.

Laurdag 21. oktober 2017, kl. 13-1715 finn Olav Sletto-dagen 2017 stad i Ål kulturhus. Det blir Olav Slettos liv og dikting – og Olav Duun – om bygd og bygdafolk, med nytt stoff, ny forsking og nye sider ved Hallingdals store forfattar.  Og det er prisløna formidlarar som kjem: Professor Jørn Øyrehagen Sunde, velkjent som glitrande forelesar frå Universitetet i Bergen, Ph.D. Grethe Fatima Syéd og Erling Sørli, spesialistar på Olav Duun – og med stor interesse for Olav Sletto, og professor Jan Inge Sørbø, som skriv bok om nynorsk litteraturhistorie, der Olav Sletto har sin plass.  Olav Sletto er for lite kjent, og vi prøver gjera noko med det!  Røynslene med Olav Sletto-dagen 2016 var så gode, at vi held fram med Olav Sletto-dagen dette året, og tek sikte på at den blir ein tradisjon, seier Eva Almhjell, leiar i Olav Sletto-selskapet,  som har  med seg Ål bibliotek som arrangør denne hausten.

OLAV SLETTO-DAGEN 2017 er støtta av Buskerud Mållag, Ål kommune, Hol Mållag, Ål Mållag og SKUE Sparebank.

Arrangørane ynskjer av hjarta velkommen.

Frist for påmelding: Onsdag 18. oktober 2017     til  hallingbillett.no

Program 2017 – OS-dagen

Prof. Jørn Øyrehagen Sunde, UiB.

 

Ph.D. Grethe Fatima Syéd

 

 

Les meir

Olav Sletto på Kjerringtorget 2017

Under same tak på Kjerringtorget 2017: Frå venstre Eva Almhjell, Grethe Larsgard Rudningen, Gunnveig Nerol og kunde. Foto: Privat

Olav Sletto-selskapet var med på Kjerringtorget i Nesbyen 26. og 27. august 2017, og markerte seg med bøker og hefter blant mange titals utstillarar frå alle kantar av landet.  Produktutvalet var breidt og mangfaldig, og kjerringane som selde likeso.  Sola flomma ned over Kjerringtorget begge dagane, og salet av Per Gjetar og boka om Anne Sletto gjekk over all forventning.  Tusenvis av besøkande i kjøpehumør ga eit travelt og humørfylt sorl over utstillingsområdet, og det vart mange spennande samtaler med kjente og ukjente folk. Olav Sletto-selskapet delte stand med Gunnveig Nerol, som selde måleri og vakker glaskunst.  Dette var fyrste gongen Olav Sletto-selskapet var med på Kjerringtorget. Det blir neppe siste!

Eva Almhjell, leiar i Olav Sletto-selskapet,
selde bøker på Kjerringtorget 2017.
Foto: Privat.

Les meir

Einar Tufte – minneord

Røsslyng. Foto: E. Almhjell 2017

Einar Tufte trefte eg fyrste gongen då eg arbeidde med boka om mor til Olav Sletto, Anne Jensdotter Sletto, som kom ut i 2015 (Boksmia forlag). Tufte viste meg «Villa Lunde», huset Anne fekk sett opp i 1913 på Geilo. Der budde ho til ho døydde i 1946. Straks etter flytta sonen Olav inn i mors hus. Han trivdes der.  Mor til Einar Tufte var litt saman med Anne Sletto, og  Einar Tufte kjende Olav Sletto både frå arbeidet i ungdomslaget og bokhandelen på Geilo.  Tufte delte kunnskap han hadde om både Olav Sletto og mor hans, som kom godt med i arbeidet med boka om Anne Sletto.  Han var sers oppteken av Olavs faderlege opphav, og i denne samanhengen viste han til eit notat hans eigen mor, Inga Tufte,  hadde skrive hausten 1966, nokre månader etter at «Ei bok om Olav Sletto» kom ut (Dale/Reinton, 1966). Det som låg Tufte mest på hjarta, var, slik eg opplevde han, mor Ingas ettermæle. Inga hevda at Olav Sletto hadde Bjørnson-blod i årene. Sonen la vekt på at mor hans var eit truverdig og ærleg menneske.  Som det blir slått fast i boka om Anne Sletto, kan ingen vita kven som er far til Olav Sletto.  Det vi veit er at Johannes Lundeby står skriven som far i kyrkjeboka i Hol.  Men er det sanninga?  Ved St.Hans-tider i år ba Einar Tufte leiaren i Olav Sletto-selskapet om å ta vare på det han hadde samla om Olav Sletto.  Dette materialet er no ein del av Olav Sletto-arkivet i Hol bygdearkiv.  Einar Tufte døydde 3. august 2017, nær 95 år gamal. I all historiegransking er motstemmer viktige.  Einar Tufte var ei motstemme som vi takkar for.

Eva Almhjell
Leiar
Olav Sletto-selskapet

Bilde: Røsslyng. Foto: E. Almhjell 2017

Les meir

Leveld bygdekvinnelag i Sletto

Leveld bygdekvinnelag-besøk i Sletto (Hol) 8. juni 2017. Foto: E. Almhjell

Dei kom til Sletto, Olav Slettos fødestad, torsdag 8. juni 2017 – i grått vêr, men med sol i hjarta, dei sju bygdekvinnene frå Leveld.  Her fekk dei ei innføring i den sers spennande brevvekslinga mellom Olav Sletto og den som kom til å bli kona hans, Karin Bryde frå Sandefjord.  Svært ulike av bakgrunn, men syskjen i ånden, kan ein vel kort oppsummere desse to.  Innføringa var ein gløtt inn i det omfattande arbeidet Olav Sletto-selskapet gjer med å digitalisere Olav Sletto-arkivet i Hol bygdearkiv.  Etter besøket i Sletto, gjekk turen til Hovet, der dei var Hovet bygdekvinnelag sine gjester.  Dei var imponert over alt den vesle bygda hadde å vise fram av kunst- og kultur-aktivietar!

Bilde:  Leveld bygdekvinnelag med f.v.: Bjørg Feten, Oliv Bakkeplass, Gunnhild L. Bjørnsvik, Astrid Oleivsgard,  Anne Gerd Gudbrandsgard, Sigrid Ella Kyrkjedelen og Borgny Feten. Foto: E.Almhjell.

 

Les meir

OLAV SLETTO-DAGEN 2017 – program

Mimi Falsen maleri portrett OS

Laurdag 21. oktober 2017, kl. 13-1715 finn Olav Sletto-dagen 2017 stad i Ål kulturhus. Det blir Olav Slettos liv og dikting – og Olav Duun – om bygd og bygdafolk, med nytt stoff, ny forsking og nye sider ved Hallingdals store forfattar.  Og det er prisløna formidlarar som kjem: Professor Jørn Øyrehagen Sunde, velkjent som glitrande forelesar frå Universitetet i Bergen, Ph.D. Grethe Fatima Syéd og Erling Sørli, spesialistar på Olav Duun – og med stor interesse for Olav Sletto, og professor Jan Inge Sørbø, som skriv bok om nynorsk litteraturhistorie, der Olav Sletto har sin plass.  Olav Sletto er for lite kjent, og vi prøver gjera noko med det!  Røynslene med Olav Sletto-dagen 2016 var så gode, at vi held fram med Olav Sletto-dagen dette året, og tek sikte på at den blir ein tradisjon, seier Eva Almhjell, leiar i Olav Sletto-selskapet,  som har  med seg Ål bibliotek som arrangør denne hausten.

OLAV SLETTO-DAGEN 2017 er støtta av Buskerud Mållag, Ål kommune, Hol Mållag, Ål Mållag og SKUE Sparebank.

Arrangørane ynskjer av hjarta velkommen.

Frist for påmelding: Måndag 16. oktober 2017.

Program 2017 – OLAV SLETTO-dagen

Prof. Jørn Øyrehagen Sunde, UiB.

 

Ph.D. Grethe Fatima Syéd

 

 

Les meir

Dei budde også i Vesleheimen

Tor Finstad

Tor Finstad, og tanta hans, Randi Pedersen, Vollen historielag i Asker, har begge budd i Vesleheimen til Olav og Karin Sletto etter at dei flytta i 1917.  Tor Finstad (85) budde der som gut under krigen, og kjenner att mange av stadene og stigane som Olav Sletto beskriv i Olver-bøkene.  Randi Pedersen (95) budde der på 1950- og 1960-talet.  Ho og mannen, Finn, dreiv det gamle gartneriet som ligg i grannelaget for Vesleheimen.  Deler av den gamle isdammen (sjå bildet av Vesleheimen med dammen i framgrunnen under). Eva Almhjell var i Asker og snakka med dei to Vesleheimen-buarane 15. mai 2017.  Heilt fram til i våre dagar var Vollen ein landleg idyll med gartneridrift og beitemarker innover eit lite dalsøkk frå Vesleheimen.  I dag er dei store hagane rundt dei få bustadene, gartneriet og beitemarkene frå den gongen nedbygde av moderne småhus og boligar i rekkje. Olav og Karin fekk sett opp Vesleheimen og flytta inn i 1912.  Tomta fekk dei av ein bror av Karin.  Olav hadde ei skrivehelle utmed sjøen, der han m.a. skreiv LOKE-bøkene.  Tor Finstad er lommekjent i området og ser for seg stigen Olav følgde frå huset ned til skrivehella.  Han arbeider med å kartfeste denne til historiske kart.  Også andre stader som blir skildra i Olver-bøkene, blir plotta inn.  Det er spennande å samarbeide med Vollen historielag, seier Eva Almhjell, som transkriberer brevvekslinga mellom Olav og Karin, og som no er komen til breva i den tida dei budde i Vesleheimen.

Framsidebildet:  Tor Finstad, Vollen historielag, kjentmann for Olav Sletto-selskapet.

Vesleheimen, Vollen i Asker, slik han ser ut i dag. Isdammen i framgrunnen. Foto: E. Almhjell, 2017

Randi Pedersen (95), Vesleheimenbuar på 1950- og 1960-talet. Foto: E. Almhjell

 

Les meir